Help, mijn kanarie zingt niet meer!

Wist je dat mannelijke kanaries een echte zangstudie doen? De eerste oefentonen geven kanaries al direct na het uitkomen te horen. De zangstudie begint na ongeveer 30 dagen. In de eerste leerfase, die duurt tot de jeugdrui, leert het mannetje de zogenaamde subsong. Oudere vogels zijn de leraren: zij kunnen tot 40 noten per seconde fluiten. Ze fluiten hele notenreeksen maar kunnen ook omgevingsgeluiden imiteren. Na een ongeveer twee weken durende stilteperiode die samenvalt met de jeugdrui, begint rond de 80ste levensdag de tweede leerfase. Nu staat de zogenaamde plastische zang op het lesrooster. Vanaf de 150ste levensdag volgt dan de derde en laatste fase van de zangopleiding, de juveniele herfstzang. Rond de 250ste levensdag rondt de trotse kanarie zijn studie af en laat hij wat hij heeft geleerd.

Als je samenleeft met kanariepieten, ben je ongetwijfeld zo gewend aan hun trillers en melodieën dat je ze bijna niet meer bewust hoort. Maar als de liederen plots verstommen, vraag je je natuurlijk af of alles wel in orde is met de kleine fluiters. De stilte hoeft echter niet per se een reden tot zorg te zijn. Een veelvoorkomende reden voor de zangstop is de rui: zelfs in het wild zwijgen veel kanaries tijdens de rui. Waarom is dat zo? Onderzoekers gaan ervan uit dat de kanarie tijdens de rui niet zingt omdat hij zich bijzonder kwetsbaar voelt en geen roofdieren wil aantrekken. Dat klinkt logisch: de rui is een krachtverslindend proces voor de dieren. Bij kanaries begint die meestal in de herfst. Je kunt je vogels ondersteunen door hun weerstand te versterken en ze een mineraalrijk voer aan te bieden. Ook speciaalvoer zoals ruihulp kan de rui versnellen. Sommige kanaries eten tijdens de rui ook graag komkommerschijfjes. Uiterlijk in de lente, tijdens de balts- en broedtijd, beginnen de mannetjes meestal weer te zingen, want in deze weken verdedigen ze hun territorium en dingen ze naar de gunst van een vrouwtje. Overigens zingen de vrouwtjes in het algemeen minder: als je ook kanarievrouwtjes houdt, moet je je niet verbazen als ze weinig of niet zingen.

Soms hervatten kanaries na de rui echter hun zang niet en ook dat kan een normaal proces zijn. In gevangenschap hoeft een kanarie niet om een nieuwe partner te dingen. Bovendien hebben de meesterzangers zulke gevoelige stembanden dat het heel goed kan dat ze door de rui zo veranderen dat ook de zang en de zanglust veranderen. Maar als je vogel verder onbelemmerd lijkt, een gezond verenkleed heeft, zich normaal gedraagt en goed eet en drinkt, hoeft zijn gedrag geen teken van ziekte te zijn. Hoe triest het ook klinkt, soms besluiten kanaries ook om hun zangcarrière aan de wilgen te hangen. Als je echter merkt dat je kanarie probeert te zingen, maar het niet kan, of dat hij zingt maar alleen krassende geluiden produceert, is een bezoek aan de dierenartspraktijk onontbeerlijk. Observeer je vogels goed: hun sociaal gedrag, hun bewegingen, hun eet- en drinkgedrag en hun uitwerpselen. Bekijk ook hun ogen, hun snavel, hun verenkleed en hun poten en benen. Hoe meer details je kunt vermelden, hoe makkelijker de diagnose voor de dierenarts is.

Als je gezonde kanaries die gestopt zijn met zingen weer wilt aanmoedigen om te zingen, zijn er een aantal dingen die je kunt doen. Kanaries zijn zwermvogels, ze zingen graag in koor. Gelukkig zijn ze niet kieskeurig: of het nu de radio is of het geluid van monotone huishoudelijke apparaten, kanaries zingen graag mee. Op het internet vind je ook geluidsopnames van kanaries. Speel deze trillers eens af voor je kanaries – zeker weten dat ze graag meezingen. Ook cd’s met natuurgeluiden of vogelgeluiden zijn geschikt. Soms kan ook een nieuwe partner bij een mannetje voor een tweede lente zorgen. Mogelijk lokt zij het baltsgedrag uit, waar zingen deel van uitmaakt, en begint een verstomd mannetje weer te zingen. Overweeg echter van tevoren of een extra vrouwtje in je groepssamenstelling past, zonder voor onrust te zorgen. Als een mannetje gewoon niet meer wil zingen, zal je daar vrede mee moeten nemen.